Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), yıllık gelir vergisi beyannamelerinin verilmesi için kalan süre azaldıkça, yapay zeka destekli analiz sistemleri ile beyan dışı bırakılan veya düşük beyan edilen gelirleri tespit etmeye başladı. 2025 yılında elde edilen gelirlere yönelik yıllık gelir vergisi beyannameleri için son tarih 31 Mart olarak belirlenmiş durumda.
Son üç güne girilirken, mükelleflerin tüm gelir unsurlarını eksiksiz ve doğru bir şekilde bildirmeleri büyük önem taşıyor. Özellikle gayrimenkul sermaye iratları (kira gelirleri), beyan edilmesi gereken ücret gelirleri ve menkul sermaye iratları gibi kalemlerin zamanında beyan edilmesi gerekiyor.
GİB tarafından geliştirilen yapay zeka destekli sistemler sayesinde tüm mükellefler sürekli olarak izleniyor. Bankalar ve finans kuruluşlarından elde edilen veriler tek bir merkezde toplanarak, mükelleflerin beyanları ile gerçek ekonomik faaliyetleri karşılaştırılıyor. Bu sayede, beyan dışı bırakılan kazançların tespit edilmesi kolaylaşıyor.
Özellikle sürekli zarar beyan eden işletmeler ve düşük matrahlı beyannameler sunan mükellefler dikkatle izleniyor. Sektörel analizler sonucunda, uzun süre zarar eden veya düşük kar bildiren işletmelerin detaylı incelenmesi gereken önemli risk göstergeleri olduğu değerlendiriliyor.
Gayrimenkul sektöründe ise Mekansal Veri Analizi (MEVA) Projesi kapsamında alım-satım işlemleri detaylı bir şekilde inceleniyor. Taşınmazların konumu, imar durumu ve piyasa değerleri gibi faktörler değerlendirilerek, fiyat tutarlılığı sorgulanıyor.
Kira gelirleriyle ilgili denetimler de saha çalışmalarıyla destekleniyor. Kiracı ve ev sahipleriyle yapılan görüşmeler, tüketim verileri gibi göstergelerle bir araya getirilerek, beyan edilen kira gelirleri ile gerçek piyasa koşulları karşılaştırılıyor.
Bakan Mehmet Şimşek, mükelleflerin eksik beyanları nedeniyle ileride cezalı işlemlerle karşılaşabileceği konusunda uyarıda bulundu. Gelişmiş analiz sistemleri sayesinde beyanlar ile gelirler arasındaki uyumsuzlukların hızlı bir şekilde tespit edilebildiğini belirten Şimşek, mükelleflerin son gün yoğunluğunu beklemeden beyannamelerini gözden geçirmeleri gerektiğini vurguladı. Vergiye gönüllü uyumun artırılmasının, kamu maliyesinin sürdürülebilirliği açısından kritik olduğunu ifade etti.
