Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), finansal istikrarı sağlamak amacıyla çeşitli makroihtiyati önlemler alarak bireysel kredi kartları ve ihtiyaç kredilerini yeniden yapılandırdı. Ayrıca, konut kredilerindeki kredi değer oranlarıyla ilgili bazı düzenlemeler de yapıldı. Bu kapsamda, konut kredilerinde birinci ve ikinci el konut ayrımı kaldırıldı ve 2010 sonrası inşa edilen asgari C enerji sınıfına sahip konutlar da avantajlı kredi değer oranı uygulamasına dahil edildi.
Şubat ayının başında yürürlüğe giren bu düzenlemeler, ipotekli konut satışlarına olumlu şekilde yansıdı. Şubat ayında ipotekli konut satışlarının toplam içindeki payı, 33 ay aradan sonra ilk kez yüzde 20’nin üzerine çıktı. Son yıllarda, dezenflasyon programı ve makroihtiyati tedbirlerin etkisiyle ipotekli satışların payı düşüş göstermiş, 2024 yılında bu oran yüzde 10,7 ile en düşük seviyeye inmişti.
Geçen yıl yüksek kiralar, döviz ve altın gibi yatırım araçlarının etkisiyle konut satışları 1,8 milyon adete ulaşarak rekor kırmış, bunun yüzde 14,33’ü ipotekli satışlardan oluşmuştu. 2023 yılı içinde ipotekli satışların payı artmaya devam etti; ocakta yüzde 18,2, şubatta ise yüzde 20,1 olarak kaydedildi. En yüksek oran ise Mayıs 2023’te yüzde 23,3 olarak görülmüştü.
Uzmanlar, BDDK’nın düzenlemeleri sayesinde kredi kısıtlamalarının kısmen gevşetildiğini ve bunun da satışlara olumlu yansıdığını belirtiyor. Ancak faiz oranlarının yüzde 1 seviyesine gerilemesi durumunda ipotekli satışların payının yüzde 35-40 seviyelerine çıkabileceği ifade ediliyor. İstanbul Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Hepşen, şubat ayında ipotekli konut satışlarının artışının, finansman tarafında bir normalleşmeye işaret ettiğini vurguladı.
Hepşen, kredi değer oranlarının konutun enerji sınıfı ve ekspertiz değerine göre yeniden düzenlenmesinin belirli fiyat segmentlerinde krediye erişimi kolaylaştırdığını belirtti. Ayrıca, kredi kullanımındaki artışın ağırlıklı olarak ikinci el konut piyasasında gerçekleştiğini dile getirdi.
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği Genel Başkanı Hakan Akdoğan, konut kredisi faiz oranlarının son dönemde yüzde 2,5’in altına düştüğünü ve bunun satışlara olumlu yansıdığını söyledi. Akdoğan, yüksek kiralarda oturan vatandaşların kendi evlerinin taksitini ödemek için alım yapmak istediklerini ifade etti. BDDK düzenlemesi sonrası bankaların kredi taleplerine olumlu yanıt verme konusunda daha istekli hale geldiği belirtildi.
